Moto Kuryelerin Çalışma Koşulları ve Yasal Düzenlemeler

1. Yetki belgesi ve kurye tanımı (15 Mayıs 2025)

15 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği, kuryeyi "kurye gönderisini taşıyan kişi veya şoför", kurye gönderisini ise tek parçada en fazla 30 kilogram ve/veya 300 desimetreküp olan, tasnif ve aktarma yapılmadan taşınan eşya olarak tanımladı. İl içinde veya komşu ilçeler arasında çalışacaklar için P1, birden fazla ilde faaliyet gösterecekler için P2 yetki belgesi zorunlu hale geldi.

Yönetmeliğin kurye güvenliği açısından en önemli hükmü, P1 ve P2 belge sahiplerinin çalıştırdıkları kuryelere "ilgili mevzuata uygun olarak koruyucu ekipman sağlamak ve kullanılmasını takip etmekle" yükümlü tutulması. Bu kurala uymayan belge sahiplerine 10 uyarma veriliyor. Ayrıca reflektif yelek ve kask üzerine "KURYE" ibaresi ile firmanın U-Net numarasının yazdırılması zorunlu; buna uymamanın yaptırımı 3 uyarma.

Belge ücretinde ilk 6 ay için yüzde 95 indirim uygulandı. Bakan Uraloğlu'nun açıklamasına göre 15 Kasım 2025'ten sonra tek motosikletli bir moto kurye için ücret 7 bin 662 liradan 17 bin 252 liraya çıktı. SRC-KURYE mesleki yeterlilik belgesi ve kurye faaliyet belgesi için tanınan süre ise Mayıs 2026'da yapılan açıklamayla 1 Ocak 2027'ye uzatıldı; bu uzatmanın Resmî Gazete'de yayımlanıp yayımlanmadığını 6 Ekim 2026 itibarıyla doğrulayamadık.

• P1/P2 belge sahibi işveren: kuryeye koruyucu ekipman sağlamak ve kullanımını takip etmekle yükümlü
• Reflektif yelek ve kaskta "KURYE" yazısı ve U-Net numarası zorunlu
• Kurye gönderisi sınırı: tek parça en fazla 30 kg ve/veya 300 dm³
• Yetki belgesine kaydedilecek motosiklet ve mopedlerin 10 yaşından büyük olmaması şartı

2. İş güvenliğinde "tehlikeli" sınıf (21 Mayıs 2025)

21 Mayıs 2025 tarihli ve 32906 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğle, İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nde 53.20.09 NACE kodlu kurye faaliyetleri "az tehlikeli" sınıftan "tehlikeli" sınıfa alındı. Değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.

Bu sınıflandırma, kuryeyi bordrolu çalıştıran işverenlerin yükümlülüklerini artırıyor. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'e göre tehlikeli sınıftaki işyerlerinde çalışanlara verilecek İSG eğitimi en az 12 saat olmalı (az tehlikelide bu süre 8 saat). İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi hizmetlerinin kapsamı da tehlike sınıfına göre belirleniyor.

Önemli bir sınır: tehlike sınıfı, iş kanunlarına tabi işçi-işveren ilişkisi için anlam taşır. Kendi adına vergi mükellefi olarak çalışan esnaf kuryeler bu yükümlülüklerin doğrudan muhatabı değil; koruyucu donanım ve eğitim büyük ölçüde kendi sorumluluklarında kalıyor.

3. Eldiven zorunluluğu (4 Kasım 2025)

4 Kasım 2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği değişikliği, yönetmeliğin 150. maddesine yeni bir bent ekledi: üç tekerlekli yük motosikletleri ile sürücüsü ve yolcuları bir çerçeve veya karoseri ile korunanlar hariç, motosiklet sürücülerinin ve taşınmaları halinde yolcuların koruyucu eldiven takmaları zorunlu. Aynı değişiklikle bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerine koruma başlığı (kask) ve koruma gözlüğü, yolculara da kask kuralı yeniden düzenlendi.

Yönetmelik metni "koruyucu eldiven" ifadesini kullanıyor ve belirli bir standarda atıf yapmıyor. Yani hukuken hangi eldivenin yeterli sayılacağı metinden net çıkmıyor; ancak gerçek koruma için motosiklet eldiveni standardı olan EN 13594 belgeli bir eldiven tercih etmek mantıklı. Eldiven seçimiyle ilgili ayrıntıları "Motosiklet Eldiveni Nasıl Seçilir" rehberimizde bulabilirsiniz.

4. Esnaf kurye, bordrolu kurye ve sigorta

Sektörde iki ana çalışma modeli var. Bordrolu kurye bir şirketin işçisidir; sigortası (SGK 4/a) işveren tarafından yapılır, iş kazası halinde iş kazası sigortası devreye girer ve yukarıdaki İSG yükümlülükleri işverene aittir. Esnaf (bağımsız) kurye ise kendi adına vergi kaydı açarak platformlarla hizmet sözleşmesi yapar; sigorta primini, yakıtı, motosiklet bakımını ve ekipmanı kendisi karşılar. Habertürk'ün Mayıs 2026 tarihli dosyası, esnaf modelinde kıdem tazminatı, ücretli izin ve kaza ya da hastalık döneminde gelir güvencesi bulunmadığına dikkat çekiyor.

Vergilendirme tarafında, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek Haziran 2024'te moto kurye faaliyetlerinden doğan kazançların basit usulde vergilendirilmesine yönelik bir düzenleme açıklamıştı. Bu düzenlemenin hangi kanunla, hangi kapsamda yürürlüğe girdiğini mevzuat kaynaklarından doğrulayamadığımız için burada ayrıntı vermiyoruz; kendi durumunuz için bir mali müşavire danışmanızı öneririz.

• Bordrolu (4/a): SGK primi, iş kazası sigortası, İSG eğitimi ve koruyucu donanım işverenin yükümlülüğünde
• Esnaf kurye: vergi kaydı, SGK primi, ekipman ve araç giderleri kuryenin kendisinde
• Her iki modelde de motosiklet için zorunlu trafik sigortası şart; kişisel ferdi kaza sigortası ise isteğe bağlı

5. Çalışma süresi, ücret ve örgütlenme tartışmaları

Çalışma süresi konusunda kuryelere özgü bir yasal üst sınır yok; bordrolu kuryeler İş Kanunu'nun genel hükümlerine, esnaf kuryeler ise sözleşmelerine tabi. Habertürk'ün Mayıs 2026 dosyasına göre günlük çalışma 6–8 saatten 12–14 saate kadar uzayabiliyor ve aylık kazanç çalışma modeline göre 38 bin ile 135 bin TL arasında değişiyor. Bu rakamlar gazetenin derlediği örneklere dayanıyor, resmi bir istatistik değil.

Kurye Hakları Derneği, 2025 raporunda ölümlerin arkasındaki etkenler arasında paket başı ödeme, hız primleri, uzun çalışma saatleri, yetersiz ekipman ve denetim eksikliğini sayıyor ve kurye ölümlerinin bireysel kazalar değil yapısal sorunların sonucu olduğunu savunuyor. Ücret tarafında ise NTV'nin Ocak 2026 haberine göre bağımsız kuryeler, yılbaşı artışlarını yetersiz bularak 18–20 Ocak 2026'da üç günlük "kontak kapatma" eylemi duyurdu. Kuryelerin uzun süredir dile getirdiği taleplerden biri olan tehlikeli sınıflandırma 2025'te karşılandı; ücret modeli ve çalışma süresine ilişkin talepler ise henüz bir yasal düzenlemeye dönüşmüş değil. Motokurye-Der ve DİSK/Nakliyat-İş gibi örgütlerin 2026'daki güncel resmi açıklamalarını birincil kaynaktan doğrulayamadığımız için burada aktarmıyoruz.