Motosiklet Kıyafeti Nasıl Seçilir? Kasktan Bota Rehber

Temel set ve öncelik sırası

Temel set beş parçadır: kask, eldiven, mont, korumalı pantolon ve bot. Bu beş parça düşmede en sık zarar gören bölgeleri, yani başı, elleri, omuz-dirsek hattını, diz-kalça bölgesini ve ayak bileğini kapsar. Sırt koruyucu, yağmurluk, görünürlük yeleği ve interkom ikinci aşamada eklenebilir.

Hepsini birden alamıyorsan sırayı yaralanmanın ağırlığına göre belirle. Kafa travması geri dönüşü en zor yaralanma olduğu için ilk ve en özenli harcama kaska yapılır; düşen sürücü refleksle ellerini yere koyduğu için eldiven ikinci sıradadır. Mont ve pantolon birlikte düşünülmelidir: üstü iyi korunmuş ama altında sıradan kot olan bir sürücü, kalça ve dizlerini asfalta karşı korumasız bırakır.

Türkiye'de kask ve eldiven aynı zamanda yasal zorunluluktur. 4 Kasım 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği değişikliği, motosiklet sürücüsü ve yolcusunun koruma başlığı takmasını ve bağlamasını, ayrıca koruyucu eldiven takmasını istiyor.

• 1. Kask: ECE 22.06 etiketi, doğru beden
• 2. Eldiven: EN 13594, avuç içinde takviye
• 3. Mont ve pantolon: EN 17092 sınıfı, EN 1621-1 koruyucular
• 4. Bot: EN 13634, bileği kapatan konç
• 5. Sonra: EN 1621-2 sırt koruyucu, yağmurluk, görünürlük yeleği

Kask: ECE 22.06 etiketi, beden ve tip

Türkiye ve Avrupa pazarındaki kaskların büyük çoğunluğu BM/ECE 22 regülasyonuna göre onaylanır ve güncel seri 22.06'dır. Etiket genellikle çene kayışına dikilir; onay numarası 06 ile başlıyorsa kask 22.06'dır. 22.06, eski 22.05'e göre daha fazla noktadan, üç farklı hızda ve dönme etkisi yaratan açılı darbeyle test edilir; vizöre parçacık testi ve aksesuar kuralları da getirmiştir.

Kask tipini kullanım belirler. Kapalı kask en yüksek korumayı sunar; çene açılır kask sık durup konuşanlar ve uzun yol için pratiktir ama genellikle daha ağırdır ve çene açık sürülecekse etikette P/J ibaresi olmalıdır. Açık kask çeneyi korumaz. Bedeni bulmak için kafa çevreni kaşların yaklaşık 2 cm üstünden ölç ve markanın kendi tablosuyla eşleştir; kaskı mağazada 10-15 dakika takılı tut.

Kask normal kullanımda yaklaşık 5 yılda bir değiştirilir; SHOEI bu süreyi açıkça öneriyor. Darbe almış kask yaşına bakılmadan değiştirilir; bu yüzden geçmişi bilinmeyen ikinci el kask almak önerilmez.

• Etikette E harfi, ülke kodu ve 06 ile başlayan onay numarası
• Çene açılır kaskta P/J: çene açık ve kapalı onaylı
• Kafa çevresi santimetre olarak, markanın kendi tablosuyla
• Pinlock hazır vizör, çıkarılabilir yıkanır iç pedler

Mont ve pantolon: EN 17092 sınıfları

EN 17092, motosiklet montu, pantolonu ve tulumu için Avrupa standardıdır ve giysileri beş sınıfa ayırır. AAA, AA ve A sınıflarında sürtünme dayanımı ile darbe koruyucu birlikte bulunur; B sınıfı yalnız sürtünme koruması sağlar, C ise koruyucuları yerinde tutan bir katmandır. AAA ve AA'da omuz, dirsek, kalça ve diz koruyucusu zorunludur; A'da kalça koruyucusu isteğe bağlıdır.

Şehir içi ve kısa mesafede A sınıfı makul bir alt sınırdır; otoyol, touring ve adventure kullanımda AA, sportif sürüş ve pist gününde AAA daha uygun güvenlik payı bırakır. Malzemeden çok sınıfa güven: AA sınıfı bir tekstil mont, sınıfsız bir deri ceketten daha güvenilirdir. Aynı kural kotlar için de geçerlidir; etikette yalnızca 'kevlar' yazması koruma kanıtı değildir, EN 17092 sınıfı aranmalıdır.

Pantolon en çok ihmal edilen parçadır. Mont ile pantolonu birbirine bağlayan bir fermuar varsa iki ürünün uyumlu olup olmadığına bak; bu bağlantı düşmede montun yukarı sıyrılıp beli açıkta bırakmasını engeller.

• AAA (EN 17092-2): en yüksek sürtünme ve darbe dayanımı
• AA (EN 17092-3): touring ve yol giysilerinin büyük kısmı
• A (EN 17092-4): daha hafif, şehir içi ve düşük risk
• B (EN 17092-5): sürtünme koruması var, koruyucu yok
• C (EN 17092-6): yalnız koruyucu taşıyıcı katman

Koruyucular: EN 1621 ve Level 1-2

Giysinin sınıfı ile içindeki koruyucunun seviyesi ayrı şeylerdir. Eklem koruyucuları (omuz, dirsek, kalça, diz) EN 1621-1, sırt koruyucuları EN 1621-2, göğüs koruyucuları EN 1621-3, airbag gibi şişirilebilir koruyucular EN 1621-4 ile test edilir. Level 2 darbede vücuda daha az kuvvet iletir: EN 1621-1'de ortalama iletilen kuvvet Level 1'de 35 kN'u, Level 2'de 20 kN'u aşmamalıdır; sırt koruyucularında bu sınırlar 18 kN ve 9 kN'dur.

Birçok montta sırt cebi boş gelir ya da içinde yalnız ince bir köpük ped bulunur; üzerinde EN 1621-2 yazmayan ped sertifikalı koruyucu değildir. Bu yüzden temel setten sonra ilk eklenecek parça genellikle Level 2 bir sırt koruyucudur. Koruyucunun seviyesi kadar yeri de önemlidir: sürüş pozisyonunda dirseklik dirseği, dizlik diz kapağını örtmelidir.

Eldiven: EN 13594 ve KP

EN 13594:2015 iki seviye tanımlar: Level 1 temel koruma ve az kısıtlama, Level 2 sürtünme ve kesilme testlerinde daha sıkı şartlar. Level 2'de manşet daha uzundur ve parmak eklemi darbe testi zorunludur; etikette KP ibaresi eklem koruyucusunun bu testi geçtiğini gösterir.

Düşmede ilk temas çoğunlukla avuç içinin alt kısmında olur; burada çift kat deri, takviye veya kaydırıcı olup olmadığına bak. Eldiveni elin açıkken değil, gidonu kavrar gibi yumruk yapıp gevşetirken dene; bol eldiven düşmede dönebilir, dar eldiven kan dolaşımını kısıtlayıp soğukta elleri daha çabuk üşütür. Yazlık ve kışlık eldivenler farklı ihtiyaçlara cevap verdiği için yıl boyu sürüyorsan ikisi ayrı alınmalıdır.

Bot: EN 13634 kodu

EN 13634:2017 sertifikalı botun etiketinde dört haneli bir kod bulunur: sırasıyla konç yüksekliği, darbeli sürtünme dayanımı, darbeli kesilme dayanımı ve enine sertlik. Her hane 1 veya 2 olur ve 2 daha iyidir; yükseklikte 1 bileği kapatan kısa botu, 2 kaval kemiğine uzanan uzun botu gösterir. IPA ayak bileği, IPS kaval kemiği darbe korumasının, WR ise botun bütününün su geçirmezlik testinden geçtiğini gösterir.

Spor ayakkabı vites pedalında ve düşmede ayak bileğini korumaz. Şehir içi için ayakkabı görünümlü EN 13634 şehir botu, uzun yol için su geçirmez touring botu, pist için burulma kontrollü sport botu, karma zemin için adventure botu uygundur. Botu akşamüstü ve sürüşte giyeceğin çorapla dene.

Görünürlük ve yağmur

Gündüz floresan zemin, gece far ışığını geri yansıtan retroreflektif bant çalışır; ikisi aynı şey değildir. Orta risk için EN 17353 (tip A, B ve AB), yüksek risk için EN ISO 20471 (sınıf 1, 2 ve 3) standartları vardır. Motosikletli için floresan ve reflektif malzemeyi birlikte taşıyan EN 17353 tip AB ya da daha fazla alan sunan EN ISO 20471 sınıf 2-3 bir ürün mantıklıdır. Türkiye'de Karayolları Trafik Yönetmeliği, 16 Ağustos 2022 değişikliğinden bu yana sürücü ve yolcudan gece seyahatlerinde reflektif yelek veya benzeri kıyafet giymesini istiyor. Bu standartlar yalnızca görünürlüğü ölçer; yelek, sınıflı giysinin yerine geçmez.

Yağmura karşı üç yol vardır: dış kumaşa yapışık laminasyonlu membran, içte ayrı astar olarak duran membran ya da montun üstüne giyilen yağmurluk. Yağmurluk koruma sağlamaz ama her montla kullanılır; seçerken bantlı dikiş, bilek ve paça ayarı ve reflektif şerit ara, bedeni de mont ve pantolonun üstüne giyerek dene. Açık renkli bir yağmurluk, yağmurda görünürlüğü de artırır.

• Gündüz: floresan zemin
• Gece: retroreflektif bant
• Gün boyu trafikte: ikisi birlikte (EN 17353 tip AB veya EN ISO 20471 sınıf 2-3)

Mevsime göre: yazlık, kışlık, dört mevsim

Yazlık montlarda geniş file paneller ve havalandırma fermuarları, kışlıklarda termal astar ile rüzgâr kesici yaka ve bilek, dört mevsim modellerde çıkarılabilir termal ve su geçirmez astar bulunur. Türkiye'nin çoğu bölgesinde tek montla yıl boyu idare etmek isteyen için dört mevsim tip mantıklı bir orta yoldur, ama en sıcak günlerde ayrı bir file mont kadar serin tutmaz. EN 17092'de file paneller düşük riskli bölgelere yerleştirilerek sınıf korunabilir; yazlık montta da sınıf aranmalıdır.

Kışın tek kalın katman yerine üç ince katman daha iyi çalışır: nemi uzaklaştıran sentetik veya merinos içlik (pamuk teri tutup soğutur), ince polar ara katman ve rüzgârı kesen dış katman. Montun bedenini bu katmanlarla seç; çok sıkı bir mont katmanları ezer ve koruyucuları yerinden oynatır. Eller en hızlı üşüyen bölge olduğu için ısıtmalı eldiven veya elcik ısıtıcısı kışın değerli bir eklemedir.

Kullanıma göre: şehir, kurye, uzun yol, kadın kalıbı

Şehir ve scooter kullanımında en büyük düşman 'bu sefer giymeyeyim' düşüncesidir; günlük ceket görünümlü A sınıfı bir şehir montu, sınıflı bir motosiklet kotu, kısa manşetli EN 13594 eldiven ve şehir botu her gün giyilme ihtimalini artırır. Kurye için çene açılır kask (çene açık sürülecekse P/J), 4 mevsim tekstil mont, ayrı bir yağmurluk takımı, dokunmatik uçlu eldiven, gün boyu yürünebilen bot ve floresan-reflektif bir yelek öne çıkar.

Uzun yol ve adventure kullanımda AA sınıfı touring mont ve pantolon, laminasyonlu membran, uzun konçlu su geçirmez bot ve güneş vizörlü kask konforu belirler; hız ve mesafe arttıkça airbag yelek de değerlendirilebilir. Kadın sürücüler için kadın kalıbı mont ve pantolon, koruyucuların omuz, dirsek, kalça ve dizde doğru yere oturmasını kolaylaştırır; bunu kadın motosiklet kıyafeti rehberinde ayrıca ele aldık.

Beden, deneme ve bütçe

Motosiklet kıyafeti ayakta değil sürüş pozisyonunda denenir. Montta kolları gidonu tutuyormuş gibi öne uzat: bilekler açılmamalı, dirsek koruyucusu dirseğin üstünde kalmalı, bel arkası açılmamalı. Pantolonda diz koruyucusu oturur pozisyonda dizin önünde durmalıdır. EN 17092 testinde de giysinin üreticinin beden etiketine göre oturması ve sürüş hareketlerini kısıtlamaması aranır; yanlış bedendeki sınıflı bir giysi test edildiği gibi korumaz.

Bütçe darsa marka değil standart öncelikli olsun. Kabaca toplam bütçenin yaklaşık üçte birini kaska, benzer bir payı mont ve pantolona, kalanını eldiven ve bota ayırmak sağlıklı bir başlangıçtır. Orta segmentte, etiketi eksiksiz ve bedeni tam oturan bir ürün, üst segmentte ama bol bir üründen daha iyi korur. Satış sayfasında standart bilgisi yoksa satıcıdan etiket fotoğrafını iste.

• Kask: ECE 22.06
• Mont ve pantolon: EN 17092 ve sınıf harfi
• Koruyucu: EN 1621-1, -2, -3 ve seviye
• Eldiven: EN 13594, Level 1/2, KP
• Bot: EN 13634 ve dört haneli kod
• Yelek: EN 17353 tip AB veya EN ISO 20471 sınıf 2-3